Tượng đài ba chiến sĩ gang thép

"...Cứ sau mỗi đợt xung phong bị ta đẩy lùi thì pháo, máy bay lại bắn, ném bom vào địa hình của ta hàng trăm quả 105 ly, hàng chục hỏa tiễn, hàng tấn bom các loại. Tiểu đội của đồng chí Đừng sau trận đánh này được nhân dân phong tặng là Tiểu đội gang thép..." (Báo Ấp Bắc số kỷ niệm 35 năm Chiến thắng Ấp Bắc - trang 13).

...Từ đó cái tên "Ba chiến sĩ gang thép": Trạch (tự Công), Đừng, Hùng cũng đã đi vào lịch sử, là dấu ấn văn hóa tâm linh mãi mãi không thể nào quên trong lòng người dân Tân Phú...

...Hàng năm, cứ đến ngày mùng 7 tháng Chạp (âL), ngày "ba chiến sĩ gang thép" hy sinh, bà con xã Tân Phú không ai bảo ai người ít gạo, ít xôi, vài con gà, vịt, dĩa trái cây...cùng nhau mang đến phần mộ (trong quần thể di tích Ấp Bắc) làm lễ giỗ các anh nhằm bày tỏ lòng tôn kính trước sự hy sinh hào hùng của các anh trong trận đánh Ấp Bắc. Từ năm 2000 trở lại đây, lễ giỗ Ba chiến sĩ gang thép đã trở thành nếp sinh hoạt văn hóa truyền thống, thể hiện tinh thần "Uống nước nhớ nguồn" và lòng tự hào dân tộc của Đảng bộ và nhân dân xã Tân Phú, huyện Cai Lậy.

Không chỉ riêng người dân Tân Phú, mà cả dân tộc Việt Nam , sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ là bất diệt. Quá khứ như một sợi dây vô hình có sức mạnh níu kéo con người hiện tại, tạo nên sức mạnh của giống nòi để xây dựng và bảo vệ đất nước. "Sự tử như sự sinh, sự vong như sự tồn" đã trở thành một triết lý đại đồng, một đạo lý làm người của mọi người dân ở đây, mộc mạc như cây lúa, củ khoai, nhành rau, cọng cỏ làm nên vẻ đẹp văn hoá tâm linh, có sức mạnh nối kết cộng đồng, vượt qua những khó khăn thách thức trong suốt chặng đường dài lịch sử.

Năm nay cũng vậy, bà con xã Tân Phú lại về đây làm lễ giỗ các anh: Hùng, Trạch (tự Công), Đừng. Hàng trăm người dân địa phương đã đến thắp nhang bên phần mộ. Khói hương nghi ngút, quyện lời nguyện thiêng liêng: "Anh em mình sống sao thác vậy, phù hộ cho dân chúng bình yên", "Ba đồng chí ráng phù hộ bà con khoẻ mạnh, lúa trúng, ai nấy đều giàu"... Hơn 40 năm đã trôi qua, giọt nước mắt vẫn còn lăn dài trên má nhăn nheo của các mẹ "Thương lắm mấy ông ở nơi xa đến xứ mình chiến đấu rồi nằm lại ở đây..." . Mẹ Lành, Mẹ Ngộ, Mẹ Phích, chị Ngọc, chị Cưng...đã kể rất nhiều chuyện của các anh. "Anh Trạch đẹp trai lắm, hiền khô!" (lời chị Cưng). Chỉ tay chỉ phía tượng đài, mẹ Ngộ nói: "Súng nổ dữ lắm, xe bọc thép lù lù, một ông đứng lên ở đó chọi lựu đạn vô xe bọc thép..."

Chúng tôi gặp trong lễ giỗ một số thân nhân của liệt sĩ Trạch, liệt sĩ Đừng , liệt sĩ Hùng. Họ từ Bến Tre, Đồng Tháp, Long An vượt hàng trăm cây số về đây cùng với bà con Tân Phú thắp nhang tưởng niệm. Chị Đỗ Thị Ngọc (em ruột anh Trạch) bày tỏ tâm sự: "Tôi rất vinh dự và tự hào với truyền thống gia đình. Hài lòng vì anh hy sinh được cô bác ở đây chăm lo chu đáo mộ phần, tôi không biết nói gì hơn là cám ơn nhiều đến tất cả mọi người". Dự lễ giỗ, còn có các đồng chí lãnh đạo chính quyền địa phương xã Mỹ Phong, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp (quê hương anh Đừng), các anh thông báo tin vui: trong năm 2007, ngôi trường tiểu học mang tên Nguyễn Văn Đừng đã được xây dựng tại quê nhà của anh ở xã Mỹ Phong.

Lễ giỗ Ba chiến sĩ gang thép còn mang lại cho khách phương xa một cảm giác thân thiện. Anh Nguyễn Nguyễn - kiến trúc sư thành phố Hồ Chí Minh nói: "Khó diễn tả được tâm trạng khi lần đầu vào thăm khu di tích, vừa được chiêm ngưỡng tượng đài Ba chiến sĩ gang thép, thưởng thức cảnh đẹp chung quanh, vừa chứng kiến tình cảm của bà con đối với các anh hùng liệt sĩ, trong lúc này chỉ nói gọn một câu: kính phục!"

Mặt trời đã lên cao, người đến dự lễ giỗ vẫn vào ra tấp nập.

...Cứ thế, vào ngày mùng 7 tháng Chạp (âL) hàng năm, những bà mẹ, cụ già râu tóc bạc phơ, các em nhỏ vai thắt khăn quàng đỏ... không ai bảo ai năm sau nhiều người đến dự hơn năm trước, lễ giỗ Ba chiến sĩ gang thép giờ đây đã trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh của người dân địa phương - bởi các anh sẽ luôn sống mãi trong lòng người dân Tân Phú...

Hoàng Thi (Theo tiengiang.gov.vn)